Wat is het kwaad?

In de geruchtmakende film ‘Batman’ geeft iemand een ijzingwekkende beschrijving van de joker, de schurk uit de film. Hij zegt: “De joker is iemand die je eigenlijk niet kunt begrijpen. Er zijn mensen die niet logisch denken en geen vastomlijnde doelen hebben, zoals geld of macht. Je kunt niet met ze redetwisten of ze ompraten. Het enige wat ze willen is dat de wereld rondom hen in vlammen opgaat! En zo is de joker!”

James Holmes, die tijdens het vertonen van deze film in een bioscoop in Amerika in het wilde weg op alles en iedereen begon te schieten en daarbij 12 mensen doodschoot, zei tegen de politie dat hij de joker was. En natuurlijk wordt meteen de vraag weer gesteld: “Hoe kan God dit toestaan?”

We praten hier over het kwaad. Over het duister, het boze, het slechte. Dit soort daden zijn een rauwe blik op de gevolgen van “het kwaad.”

Maar wat is dat precies, het kwaad?
Als iemand nog niet geloofde in de aanwezigheid van duivelse machten, zouden deze en soortgelijke zinloze moordpartijen hem wellicht op andere gedachten kunnen brengen, maar om alles zo zonder meer in de schoenen van de duivel te schuiven geeft vooral een ongelovig mens, misschien op zoek naar God, waarschijnlijk weinig houvast.

De christelijke filosoof Boethius die leefde aan het begin van de middeleeuwen beschreef het kwaad als volgt: “Het kwaad is meer dan een fysieke situatie van pijn en lijden. Het kwaad is een diepgewortelde ziekte waarmee de mensheid geïnfecteerd is.”

In 1973 schreef psychiater Karl Menninger een boek met de veelzeggende titel: “Wat is er met de zonde gebeurd?” Waar het vooral om ging in zijn boek was dat de hedendaagse maatschappij wel erg veel water bij de wijn probeert te doen in een poging om iedereen goed te begrijpen.

Slecht is niet noodzakelijkerwijs zo maar slecht, maar een gevolg van de een of andere situatie tijdens de opvoeding, de maatschappij, de buurman of de plaatselijke voetbalclub en moet dan ook worden uitgelegd in het licht van vele verzachtende omstandigheden. Zonde is voor veel mensen een ouderwets woord dat door kortzichtige geloofsgemeenschappen gebruikt wordt om grote groepen mensen onder de duim te houden.

Natuurlijk moet er plaats zijn voor begrip en zijn er vaak vele redenen aan te wijzen waarom iemand doet wat hij doet, maar toch wil de mens zonder de wijsheid van God de plank nog wel eens behoorlijk misslaan. Het is politiek niet juist om het kwade te zien voor wat het is: “Een diepgewortelde ziekte waarmee de mensheid geïnfecteerd is.”

Toch is dat nou precies wat de Bijbel ons probeert te tonen. Sterker nog, de Bijbel geeft ons ook een uitweg die genezing brengt.
God heeft niets te maken met het kwaad in deze wereld. Hij is niet de schuld van dergelijke zinloze aanslagen en moordpartijen.
Wie is er dan verantwoordelijk?
De persoon die het kwaad ten uitvoer bracht.

De christelijke schrijver Philip Yancey werd eens geïnterviewd in een televisieprogramma waar hem gevraagd werd om uit te leggen waar God uithing toen prinses Diana in dat gruwelijke auto-ongeluk om het leven kwam en hoe God dat toch had kunnen toestaan.
Yancey antwoordde: “Heeft het mogelijk iets te maken met een dronken bestuurder die in een nauwe tunnel 130 kilometer per uur reed? God had die man toch niet gezegd dat hij zo hard moest rijden?”

Waar was God tijdens al dat lijden? Hij was waar Hij altijd al was… zoekend naar een mogelijkheid om in het menselijk hart te kunnen wonen. God heeft ons duizenden jaren geleden al verteld dat wij onze naaste moeten liefhebben en die niet moeten afslachten.

Waar was God?
Die hing aan een kruis in de persoon van Jezus Christus. Hij stierf tweeduizend jaar geleden al om een brug te slaan tussen ons en de Schepper en om zo de infectie van het kwaad uit onze harten weg te nemen. God is de schuld niet van het kwaad, het lijden en de pijn. Kan het zijn dat het misschien iets te maken heeft met die infectie in ons menselijk hart en de keuzes die we maken?

De boxer Ray “Boom Boom” Mancini sloeg in een boxwedstrijd zijn Koreaanse tegenstander dood. Later werd hem gevraagd wat hij van de hele episode dacht. Mancini zei: “Ik begrijp niet waarom God zulke dingen doet!”
In een brief aan een christelijke therapeut schreef een jonge vrouw over haar tegenslag. Ze vertelde over de vurige liefdesrelatie die ze met iemand had gehad en dat ze nu opeens met de gebakken peren zat. Ze was zwanger. Haar wanhopige
vraag aan de therapeut was: “Waarom, waarom toch heeft God dit laten gebeuren?”
Echt erg is het verschrikkelijke verhaal over een moeder in Amerika die haar auto met twee kleine kinderen in een meer duwde en zich schreeuwend en huilend afvroeg op het politiebureau waarom God dit toch had toegestaan.

Met het kwaad heeft God niets te maken. De Bijbel vertelt ons dat God een licht is en dat in Hem geen plaats is voor het duister. Maar Hij heeft ons wel de vrijheid van keuze gegeven. In dit tijdperk kan iedereen zelf kiezen wie en wat hij gelooft. Misschien is die vrijheid wel ons grootste goed, maar onder invloed van de infectie in ons diepste wezen, het kwaad, kan die vrijheid heel wat pijn veroorzaken. Holmes was inderdaad de joker toen hij begon te schieten in die bioscoop in Amerika, maar God… ? Die had daar echt helemaal niets mee te maken.

Deels gebaseerd op een artikel van James White

Laat een bericht achter:

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.